رجیستری موبایل چیست و چه طور باید آن را انجام داد؟

در پاسخ به پرسش «رجیستری موبایل چیست؟» باید گفت، طرح رجیستری یا همان شناسنامه‌دار کردن تلفن همراه، با هدف حمایت از واردات رسمی گوشی‌های موبایل و مقابله با قاچاق اجرا شده است. این طرح دارای ابعاد گسترده‌ای است که در ادامه به‌صورت مفصل به آن پرداخته می‌شود.

تاریخچه اجرای طرح رجیستری

طرح رجیستری موبایل نخستین‌بار در سال ۱۳۸۵ در کشور اجرا شد. به زبان ساده، این طرح به معنای ثبت تلفن همراه در یک سامانه جامع است.

این طرح که در ابتدا تنها برای گوشی‌های اپل اجرا شد، در سال ۱۳۸۵ آغاز به کار کرد، اما کمی بعد، یعنی در سال ۱۳۸۶، متوقف گردید. ده سال بعد، یعنی در سال ۱۳۹۶، مجدداً به مرحله اجرا درآمد و به‌تدریج برای تمامی برندها اعمال شد.

همچنین از سال ۱۴۰۰، دامنه اجرای طرح به ساعت‌های هوشمند دارای سیم‌کارت، دستگاه‌های PDA، بارکد اسکنرها، مبدل‌های تلفن ثابت به سیار و تبلت‌ها نیز گسترش یافت.

در این طرح، تنها تلفن‌های همراهی که از طریق گمرک و به‌صورت قانونی وارد کشور می‌شوند فعال خواهند شد. هدف از اجرای طرح، مبارزه با قاچاق، حمایت از واردات قانونی و حفظ حقوق مصرف‌کنندگان است.
تلفن‌هایی که به‌صورت غیرقانونی وارد کشور شوند، پس از ۳۰ روز از خدمات اپراتورها محروم خواهند شد.
برای فعال‌سازی تلفن همراه در این طرح، به شناسه IMEI و سامانه همتا نیاز است که در ادامه معرفی می‌شوند.

سامانه همتا چیست؟

در هنگام خرید گوشی جدید (نو یا کارکرده)با سامانه همتا سروکار خواهید داشت. «همتا» مخفف سامانه هوشمند مدیریت تجهیزات ارتباطی است و با هدف مدیریت رجیستری گوشی‌های هوشمند راه‌اندازی شده است.

این سامانه خدماتی مانند:

• استعلام اصالت گوشی،

• انتقال مالکیت،

• فعال‌سازی تلفن همراه

را ارائه می‌دهد.

توجه داشته باشید که برای ورود به سامانه ی همتا و انتقال مالکیت گوشی، در ابتدا باید در این سامانه ثبت نام کنید. اما برای استفاده از خدماتی نظیر استعلام اصالت گوشی و فعال سازی گوشی نیازی به ثبت‌نام نیست.

درگاه‌های ارتباط با سامانه همتا:

• وب‌سایت: https://hamta.ntsw.ir

• پیامک: ۷۷۷۷

• کد دستوری: ‎*7777#‎

کد IMEI چیست؟

هر تلفن همراه دارای یک شناسه بین‌المللی ۱۵ رقمی منحصر‌به‌فرد (IMEI) است که به کمک آن می‌توان گوشی را در شبکه مخابراتی شناسایی یا ردیابی کرد.

این کد در سامانه همتا ثبت می‌شود و تنها تلفن‌هایی فعال می‌گردند که IMEI آن‌ها از مسیر قانونی وارد کشور شده باشد. در غیر این صورت، دستگاه پس از ۳۰ روز غیرفعال خواهد شد.

می‌توانید کد IMEI را از یکی از روش‌های زیر مشاهده کنید:

• روی جعبه دستگاه،

• پشت باتری (در برخی مدل‌ها)،

• یا با شماره‌گیری ‎*#06#‎.

توجه کنید: اگر کد IMEI درج‌شده روی جعبه و دستگاه متفاوت باشد، باید کد صحیح دستگاه را در سامانه همتا وارد کنید..

روش استعلام اصالت موبایل

استعلام اصالت دستگاه به دو روش انجام می‌شود:

۱. از طریق کد دستوری USSD

1. در بخش شماره‌گیری گوشی، کد ‎*7777#‎ را وارد کنید.

2. گزینه‌ی (۱) یعنی «استعلام اصالت» را انتخاب نمایید.

3. کد ۱۵ رقمی IMEI را وارد کنید (در صورت نداشتن جعبه، با ‎*#06#‎ می‌توانید آن را مشاهده کنید).

4. پیامکی از شماره ۷۷۷۷ دریافت خواهید کرد که نشان می‌دهد گوشی شما در طرح رجیستری ثبت شده است یا خیر.

در این پیام، اطلاعاتی از جمله:

• وضعیت ثبت گوشی،

• روشن شدن دستگاه با سیم‌کارت ایرانی،

• تاریخ شروع گارانتی

نمایش داده می‌شود.

۲. از طریق اپلیکیشن سامانه همتا

اپلیکیشن همتا برای گوشی‌های اندروید و iOS در دسترس است.
پس از نصب، با انتخاب گزینه‌ی فعالسازی و واردکردن شماره تلفن، کد IMEI و کد فعال‌سازی، می‌توانید گوشی خود را ثبت و فعال کنید.

نحوه ثبت گوشی‌های مسافری در سامانه همتا و مسائل قانونی مرتبط

افرادی که از خارج کشور گوشی یا دستگاه دارای سیم‌کارت خریداری می‌کنند، باید پس از ورود، کد IMEI را در گمرک مسافری ثبت کرده و با پرداخت عوارض، کد فعال‌سازی دریافت کنند. سپس از طریق سامانه همتا گوشی را ثبت نمایند.

هر مسافر تنها مجاز به واردکردن یک گوشی است و باید در بدو ورود با پاسپورت به گمرک فرودگاه مراجعه کند. در غیر این صورت، گوشی تنها تا ۳۰ روز فعال خواهد بود و پس از آن از دسترس خارج می‌شود.

توجه: در صورت خروج گوشی از گمرک بدون ثبت، دیگر امکان رجیستری آن وجود نخواهد داشت.

نحوه ی تشخیص گوشی کارکرده از طریق رجیستری

پس از استعلام IMEI، سامانه همتا در پیام ارسالی مشخص می‌کند که آیا گوشی قبلاً با سیم‌کارت روشن شده است یا خیر.

اگر گوشی دست دوم باشد، فروشنده باید از طریق فرآیند انتقال مالکیت در سامانه همتا، مالکیت را به خریدار منتقل کند. در غیر این صورت، مالک اصلی دستگاه همان صاحب قبلی بوده و تمامی حقوق قانونی، از جمله حق استفاده از شبکه، برای او محفوظ خواهد بود.

نکات مهم در مورد رجیستری

• گوشی‌های دو سیم‌کارته دارای دو شناسه IMEI هستند و باید هر دو را ثبت کنید.

• رجیستری تلفن همراه برای خریداران رایگان است و تمامی پیامک‌های سامانه همتا بدون هزینه ارسال می‌شوند.

• پیش از باز کردن جعبه محصول، اصالت آن را بررسی کنید؛ برای مشاهده کد IMEI نیازی به بازکردن بسته نیست.

• از خرید گوشی بدون کارت گارانتی رسمی خودداری کنید.

• در صورت بروز مشکل یا شکایت، می‌توانید با سامانه‌ی ۱۲۴ یا مرکز تماس ۰۹۶۳۶۶ تماس بگیرید.

• گوشی‌هایی که پیش از اجرای طرح با یکی از اپراتورهای ایرانی فعال شده‌اند، مشمول رجیستری نیستند و بدون مشکل به کار خود ادامه می‌دهند.

• اگر گوشی شما گم یا سرقت شود، می‌توانید با استفاده از کد IMEI اطلاعات لازم را برای پیگیری از اپراتورها دریافت کنید.

جمع‌بندی

در این مقاله با مفهوم رجیستری موبایل، تاریخچه، نحوه استعلام، ثبت مسافری و نکات قانونی آن آشنا شدیم. امیدواریم این مطلب برای شما کاربران عزیز سایت باماهمراه مفید بوده باشد و پاسخ کاملی برای پرسش «رجیستری موبایل چیست؟» ارائه کرده باشیم.